ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Ενεργειακές Κοινότητες

Το Νομοθετικό Πλαίσιο στην Ελλάδα

 

Τι είναι οι Ενεργειακές Κοινότητες

Ορισμός

Η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι ένας αστικός συνεταιρισμός με στόχο την προώθηση της καινοτομίας στον ενεργειακό τομέα και την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.). Για τη σύσταση της Ε.Κοιν. τηρείται η διαδικασία ίδρυσης ενός Αστικού Συνεταιρισμού (Ν.1667/ 1986).

Στόχος

Στόχος των Ενεργειακών Κοινοτήτων είναι, μέσα συνεργειών, η αύξηση της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας, η προαγωγή της ενεργειακής αειφορίας, η παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, διανομή και προμήθεια ενέργειας, η ενίσχυση της ενεργειακής αυτάρκειας και ασφάλειας σε νησιωτικούς δήμους, καθώς και η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Τρόποι Εκμετάλλευσης

Στις ενεργειακές κοινότητες υπάρχουν, η δυνατότητα αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας μέσω ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εργαλείων, όπως ο ενεργειακός συμψηφισμός (net metering) και ο εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός virtual net metering).

Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν:

α) Φυσικά πρόσωπα
β) Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.)
γ) Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.)
δ) Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού (Δήμοι)
ε) Ο.Τ.Α. β΄ βαθμού (Περιφέρειες)

Τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) συν ένα των μελών πρέπει να σχετίζονται με τον τόπο στον οποίο βρίσκεται η έδρα της Ε.Κοιν. (Περιφέρειας της έδρας της Ε.Κοιν.).

*Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο Ν. 4513/2018, Άρθρο 1, 2.
 

Αντικείμενο Δραστηριότητας

Η Ε.Κοιν. ασκεί υποχρεωτικά τουλάχιστον μία από τις κατωτέρω δραστηριότητες:

α) παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, πώληση ηλεκτρικής ή θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας
β) διαχείριση πρώτης ύλης (συλλογή, μεταφορά, επεξεργασία, αποθήκευση ή διάθεση) για την παραγωγή ηλεκτρικής ή θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας, από βιομάζα ή βιορευστά ή βιοαέριο
γ) προμήθεια για τα μέλη της Ε.Κοιν. ενεργειακών προϊόντων, συσκευών και εγκαταστάσεων, όπως ηλεκτροκίνητων οχημάτων, υβριδικών ή μη, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και της χρήσης συμβατικών καυσίμων
δ) διανομή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, προμήθεια φυσικού αερίου
ε) ανάπτυξη δικτύου, διαχείριση και εκμετάλλευση υποδομών εναλλακτικών καυσίμων
στ) εγκατάσταση και λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης νερού με χρήση Α.Π.Ε.
ζ) παροχή ενεργειακών υπηρεσιών (ESCOs)

Η Ε.Κοιν. μπορεί επιπρόσθετα να ασκεί οποιαδήποτε από τις κατωτέρω δραστηριότητες:

α) προσέλκυση κεφαλαίων για την πραγματοποίηση ενεργειακών επενδύσεων (ΑΠΕ)
β) σύνταξη τεχνικοοικονομικών μελετών αξιοποίησης Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α.
γ) διαχείριση ή συμμετοχή σε προγράμματα χρηματοδοτούμενα από εθνικούς πόρους ή πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ε) ενημέρωση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση για θέματα ενεργειακής αειφορίας
στ) δράσεις για την υποστήριξη ευάλωτων καταναλωτών, ανεξάρτητα αν είναι μέλη της Ε.Κοιν., όπως παροχή ή συμψηφισμός ενέργειας (Net Metering / Virtual Net Metering).

Η Δραστηριότητα πρέπει να αναπτυχθεί εντός της Περιφέρειας που βρίσκεται η έδρα της Ε.Κοιν. ή και εντός όμμορης Περιφέρειας για Ε. Κοιν. με έδρα εντός Περιφέρειας Αττικής.

Ενδεικτικές Υποδομές Υποστήριξης Δραστηριοτήτων Ε.Κοιν.:

– Φωτοβολταϊκά Πάρκα
– Αιολικά πάρκα
– Υδροηλεκτρικό Έργο
– Μονάδες βιομάζας – βιοαερίου
– Σταθμοί και υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων
– Ηλεκτρικά αυτοκίνητα προς ενοικίαση ή χρήση
– Εταιρίες προμήθειας ρεύματος
– Συστήματα και υποδομές τηλεθέρμανσης
– Μονάδες αφαλάτωσης
– ESCOs – Energy Service Companies
– Συνδυασμός ή Συνδυασμοί των παραπάνω

*Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο Ν. 4513/2018, Άρθρο 4.
 

Όροι και Προϋποθέσεις

Το ελάχιστο κεφάλαιο για χορήγηση άδειας προμήθειας θα είναι 60.000 ευρώ.

Οι Ενεργειακές Κοινότητες Μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα, δεν διανέμουν τα κέρδη στα μέλη τους, αλλά τα αξιοποιούν στην ανάπτυξη νέων έργων που θα εγκρίνει η γενική συνέλευση με τη χρηματοδότηση τους.

Ο ελάχιστος αριθμός μελών της Ε.Κοιν. είναι:

α) Πέντε (5), αν τα μέλη είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου εκτός των Ο.Τ.Α. ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ή φυσικά πρόσωπα,
β) τρία (3), αν τα μέλη είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου ή φυσικά πρόσωπα, από τα οποία τα δύο (2) τουλάχιστον είναι Ο.Τ.Α.,
γ) δύο (2), αν τα μέλη είναι μόνο Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού νησιωτικών περιοχών με πληθυσμό κάτω από τρεις χιλιάδες εκατό (3.100) κατοίκους σύμφωνα με την τελευταία απογραφή.

Τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) συν ένα των μελών πρέπει να σχετίζονται με τον τόπο στον οποίο βρίσκεται η έδρα της Ε.Κοιν..

Οι Ενεργειακές Κοινότητες με Κερδοσκοπικό Χαρακτήρα για να έχουν τη δυνατότητα διανομής πλεονασμάτων χρήσης θα πρέπει o ελάχιστος αριθμός των μελών να είναι:
– 15, στην περίπτωση που τα μέλη είναι ΝΠΔΔ -εκτός των Ο.Τ.Α-ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ή φυσικά πρόσωπα ή 10 αν είναι σε νησιωτικό Δήμο (<3.100 κατοίκους) - 50% συν ένα εξ΄αυτών είναι φυσικά πρόσωπα. Από τα πλεονάσματα της Ε.Κοιν. (που προκύπτουν από τον ισολογισμό) παρακρατείται τουλάχιστον το 10% κάθε χρόνο για το σχηματισμό τακτικού αποθεματικού. Η παρακράτηση δεν είναι δεν υποχρεωτική όταν το ύψος του αποθεματικού είναι τουλ. Ίσο με το ύψος του συνεταιριστικού κεφαλαίου της Ε.Κοιν. Κάθε μέλος μπορεί να κατέχει πέραν της υποχρεωτικής συνεταιριστικής μερίδας και μία ή περισσότερες προαιρετικές συνεταιριστικές μερίδες, με ανώτατο όριο συμμετοχής το 20%, με εξαίρεση τους Ο.Τ.Α. που μπορούν να συμμετέχουν με ανώτατο όριο: α) το 50% για τους Ο.Τ.Α. α΄βαθμού νησιωτικών περιοχών με πληθυσμό κάτω 3.100 κατοίκους β) το 40% για τους λοιπούς Ο.Τ.Α.. Κάθε μέλος, ανεξαρτήτως του αριθμού των συνεταιριστικών μερίδων που κατέχει, συμμετέχει στη γενική συνέλευση με μία μόνο ψήφο.

*Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο Ν. 4513/2018, Άρθρο 2, 3, 6, 8.
 

Διαδικασία Σύστασης Ενεργειακής Κοινότητας

1. Διαδικασία Ίδρυσης Αστικού Συνεταιρισμού (Ν. 1667/1986)
2. Προσκόμιση στο Ειρηνοδικείο των απαραίτητων δικαιολογητικών
3. Καταχώρηση του καταστατικού της Ενεργειακής Κοινότητας στο Μητρώο Ε.Κοιν. του Γ.Ε.ΜΗ. (Ν. 3419/2005)

Τρόπος Λειτουργίας & Μέτρα Στήριξης

Ενεργειακές Κοινότητες – Κίνητρα

– Προτεραιότητα στην αδειοδότηση
– Χρήση του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (virtual net metering)
– Απαλλαγή από την υποχρέωση καταβολής του Ετήσιου τέλους διατήρησης δικαιώματος κατοχής άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
– Μειωμένα ποσά εγγυητικών επιστολών για εγγραφή στο μητρώο συμμετεχόντων (50%)
– Προνομιακή συμμετοχή ή εξαίρεση από τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών
– Απαλλαγή από το ειδικό τέλος 1,7% όταν συμμετέχει ΟΤΑ στην Ε.Κοιν.
– Ειδικοί ευνοϊκοί όροι στην περίπτωση τηλεθέρμανσης ή διαχείρισης υποδομών φόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων από την Ενεργειακή Κοινότητα
– Ειδικές προβλέψεις για Ε.Κοιν. που θα αδειοδοτούν σταθμούς θερμικής ενέργειας για τηλεθέρμανση.
– Μεταβίβαση αδειών, σταθμών παραγωγής αποκλειστικά σε Ε.Κοιν. με όμοιο επιτρεπόμενο τρόπο διάθεσης των πλεονασμάτων χρήσης και εντός της περιφέρειας
– Κίνητρα για συμμετοχή στην αγορά – προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας
– Καθορίζονται ειδικοί όροι, όπως προνομιακές χρεώσεις, μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης, για χρήση των υπηρεσιών του Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης Τελευταίου Καταφυγίου (Φο.Σ.Ε.Τε.Κ.) από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που κατέχουν Ε.Κοιν.

Ενεργειακές Κοινότητες – Χρηματοδότηση
Τα μέτρα στήριξης των Ενεργειακών Κοινοτήτων περιλαμβάνουν:

– Συμμετοχή σε προγράμματα του αναπτυξιακού νόμου
– Συμμετοχή σε προγράμματα ΕΣΠΑ
– Όλα τα κίνητρα των ΑΠΕ
– Χρηματοδοτήσεις ΣΗΘΥΑ

*Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο Ν. 4513/2018, Άρθρο 11.
 

Παραδείγματα Ενεργειακών Κοινοτήτων

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Σε μία Περιφέρεια, τοπικές επιχειρήσεις και κάτοικοι με την πιθανή συμμετοχή ΟΤΑ δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα, με σκοπό την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας ή/και φυσικού αερίου, σε ανταγωνιστικές τιμές, στους καταναλωτές. Η ΕΚΟΙΝ, θα πρέπει να διαθέτει κάποια κεφαλαιακή επάρκεια.

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟ – VIRTUAL NETMETERING

Πέντε επιχειρήσεις (ξενοδοχεία, κλπ) δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα προκειμένου να εγκαταστήσουν ένα φ/β σύστημα ή και μία α/γ σε ένα ακίνητο που μπορεί να βρίσκεται ακόμη και σε κάποια άλλη περιοχή και εφαρμόζουν εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό της παραγόμενης ηλεκτρικήςενέργειας από το φ/β σύστημα ή την α/γ με τις καταναλώσεις των επιχειρήσεων, για να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστους.

ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΑΥΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗ

Οι ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές των διαμερισμάτων μίας πολυκατοικίας δημιουργούν μία ενεργειακή κοινότητα με σκοπό την εγκατάσταση και λειτουργία φωτοβολταϊκού συστήματος σε ακίνητο ή σε οικόπεδο, που βρίσκεται σε άλλη περιοχή εντός της Περιφέρειας, με την εφαρμογή εικονικού συμψηφισμού. Η παραγόμενη ενέργεια του φ/β συστήματος θα συμψηφίζεται με τις καταναλώσεις των ιδιοκτητών και θα αφαιρείται από τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειάς τους. Υποθέτοντας ότι οι συνολικές ετήσιες ανάγκες των ιδιοκτητών ανέρχονται σε περίπου 75.000 κιλοβατώρες, προκύπτουν τα εξής:
– Ενδεικτική Ισχύς απαιτούμενου φ/β συστήματος: 50 kW
– Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: 55.000 €(κόστος συστήματος)
– Ενδεικτική συνολική ετήσια εξοικονόμηση από τους λογαριασμούς των καταναλωτών: 7.000 €

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΕ ΜΕ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ

Κάτοικοι και επιχειρήσεις ενός μικρού μη διασυνδεδεμένου νησιού, μπορούν να δημιουργήσουν μία Ενεργειακή Κοινότητα με συμμετοχή του Δήμου, Επιμελητηρίων, κλπ προκειμένου να εγκαταστήσουν ένα ολοκληρωμένο σύστημα ΑΠΕ με σύστημα αποθήκευσης για τη διαχείριση ηλεκτρικής ενέργειας στο αυτόνομο σύστημα.

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ

Κάτοικοι και επιχειρήσεις (πρατήρια καυσίμων, τουριστικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις ενοικιάσεων οχημάτων, κλπ) μίας πόλης ή ενός νησιού, δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα, για την εγκατάσταση υποδομών σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων (ηλεκτρικά ποδήλατα, μοτοποδήλατα, μικρά οχήματα, κλπ) και την ενοικίαση των ηλεκτρικών οχημάτων στους επισκέπτες / τουρίστες της πόλης ή του νησιού.

ΤΗΛΕΘΕΡΜΑΝΣΗ

Οι κάτοικοι ή και επιχειρήσεις μιας περιοχής μαζί με το Δήμο ή την τοπική ΔΕΥΑ, εγκαθιστούν μία μονάδα παραγωγής θερμικής ενέργειας με σύστημα τηλεθέρμανσης για την κάλυψη των αναγκών τους σε θέρμανση.
Για την υλοποίηση του έργου θα μπορούν να αναζητήσουν χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ ή τον Αναπτυξιακό νόμο.

ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΕ: ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ / ΜΙΚΡΟ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟ

Οι κάτοικοι ή και επιχειρήσεις μιας περιοχής μαζί με το Δήμο, εγκαθιστούν ένα Αιολικό Πάρκο ενδεικτικής ισχύος 6MW στην περιοχή ή ένα Μικρό Υδροηλεκτρικό Έργο ενδεικτικής ισχύος 1MW.

ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ ΒΙΟΜΑΖΑΣ – ΜΟΝΑΔΑ ΑΠΕ

Αγρότες, δασοκόμοι ή και επιχειρήσεις του αγροτικού και δασικού τομέα, δημιουργούν ΕΚΟΙΝ με σκοπό τη δημιουργία και διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας βιομάζας ή / και την εγκατάσταση και λειτουργία μιας μονάδας βιομάζας παραγωγής ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας. Η εφοδιαστική αλυσίδα μπορεί να τροφοδοτεί τη μονάδα βιομάζας, να προμηθεύει με προϊόντα της όπως ξύλα, pellet τους κατοίκους κλπ.

Ομάδα κτηνοτρόφων ή και αγροτοκτηνοτροφικές επιχειρήσεις εγκαθιστούν μία μονάδα βιοαερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, τη διαχείριση των αποβλήτων τους (κοπριά, τυρόγαλο, κλπ) και την παραγωγή λιπάσματος.
 
 

Τι προσφέρει η Z GROUP

Η Ζ GROUP αναλαμβάνει τη σύσταση της Ενεργειακής Κοινότητας από τη διαμόρφωση του Καταστατικού του Αστικού Συνεταιρισμού, την Αδειοδότηση έργων ΑΠΕ έως την κατασκευή τους (turn key Projects)

 

Η Ζ GROUP είναι πιστοποιημένη σύμφωνα με το πρότυπο EN ISO 9001:2008, ΕΝ ISO 14001:2015, OHSAS 18001:2007, ISO 22301:2012, EN ISO 27001:2013, ISO 50001:2011.
 
 

Παρουσίαση Z GROUP – Ενεργειακές Κοινότητες

Ενεργειακές Κοινότητες_Z GROUP
 

Νόμοθεσία περί Σύστασης Ενεργειακών Κοινοτήτων

Νόμος 4513/2018
 

Βοηθητικό Υλικό

Νόμος 4430/2016
Νόμος 1667/1986
Νόμος 3852/2010
Νόμος 4001/2011
Νόμος 4439/2016
Νόμος 3419/2005
Νόμος 4067/2012
Νόμος 4152/2013
Νόμος Δ613280/2011